Elementy, pedagogia
i przygotowanie spotkania
Noëlle le Duc, Anne Marie le Bourhis, Père Benoit Caulle

Zapraszamy do lektury tekstów pochodzących od twórców programu.

"Wychowanie do modlitwy oraz poznanie Pisma Świętego są centralnymi aspektami chrześcijańskiej formacji dzieci."
(Ogólne Dyrektorium Katechetyczne 178)

Elementy spotkania

PRZYJĘCIE. Dostrzegać « ziarna życia » 

Klimat przyjęcia miłości, przeżytych w wierze i przekładających się poprzez atmosferę, na którą składa się mnóstwo namacalnych małych detali pełnych ciepła – nie jest obojętny.

Katecheta jest również po to, by wysłuchać z uwagą każde dziecko, by móc je lepiej poznać. Ten początek wspólnego chrześcijańskiego życia, gdzie wymagania i braterskie wsparcie są przeżywane w bezinteresownym zaufaniu, jest często pierwszym zbliżeniem się do Kościoła.

Pozwala on dzieciom na doświadczenie czym jest wspólnota chrześcijańska i na lepsze (zorientowanie się) poznanie piękna życia w takiej rodzinie. Ten czas na wzajemne poznanie się i dzielenie się jest niezbędny: otwiera on drzwi Słowu Bożemu.

OTWARCIE SERCA. Oprzeć się na bezinteresownej Miłości Bożej
Wierzyć w moc łaski

Wyciszyć się przez chwilę, wezwać Ducha Świętego by mógł On otworzyć serca dzieci i przysposobić je do uczynienia pierwszego aktu wiary. Cały ten klimat będzie następnie wypełniony czasem osobistego Objawienia, modlitwy przeżytej w obecności Ducha Świętego.

UWAŻNE SŁUCHANIE SŁOWA BOŻEGO. Czerpać zawsze ze Słowa Bożego w świetle wiary Kościoła
  • PRZYPOMINAĆ SOBIE - dzielić się, opowiadać po kolei, co zostało z poprzedniego spotkania, opowiadać wydarzenia, przeżyte pod wpływem tego światła.
  • SŁUCHAĆ SŁOWA, KTÓRE BĘDZIE:
    • prezentowane przez katechetę zgodnie z nauką Kościoła,
    • rozjaśnione przez wszystkich.
    Prowadzący jest po to, by pouczyć, pobudzić do refleksji, do poszukiwania sensu, ale również po to by samemu dać się pouczyć. 
    • zapamiętane by nakarmić serce słowem, które pobudza wiarę.
  • DOSTRZEGAĆ ŻYWE SŁOWO NA DZISIAJ - rozeznawać razem w Kościele światło prawdy dla każdego
  • DAĆ ODPOWIEDŹ WIARY BOGU, KTÓRY SIĘ OBJAWIA - za pomocą łaski Bożej i wewnętrznego wsparcia Ducha Świętego, zwrócić swoje serce ku Bogu, otworzyć oczy swojej duszy, by MU dać w sposób wolny odpowiedź miłości i posłuszeństwa w wierze.
CZAS MODLITWY W CISZY. ofiarować niezbędny czas modlitwy osobistej  

Jest to czas rozmowy osobistej przeżywany w wewnętrznej wolności...
Słuchać Chrystusa w ciszy swojego serca,
pozwolić się oświecać poprzez Jego słowa,
rozmawiać z NIM poufnie jak z przyjacielem,
łączyć się duchowo przez wiarę z Jego planem miłości.

Dać czas Duchowi Świętemu, pozwolić Mu przemieniać powoli nasze serce na obraz Serca Jezusowego.

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE. Połączyć słowo, modlitwę i życie

Zostawić czas na kreatywność, by dzieci mogły swobodnie:

  • kontynuować ich osobistą modlitwę
  • dzielić się między sobą w spokoju
  • wyrazić w sposób zróżnicowany i piękny: to co odkryły, ich życiowe decyzje, to co będą miały zapamiętać.

Te odbicia radości, przeżytej i dzielonej przez dzieci w czasie katechezy, są prawdziwymi źródłami ewangelizacji wobec tych, którzy ich otaczają.

CELEBRACJA ROZESŁANIA NA MISJĘ. Wspólnie uwielbiać Pana. Uczestniczyć w życiu Kościoła.

Wychwalać Pana. Powierzać wspólnie za wstawiennictwem Maryi: 
osobiste intencje, wspólnotowe, Kościoła Powszechnego. Decyzje dotyczące życia, podjęte na następny tydzień... 

Przypomnieć sobie ważne wydarzenia liturgiczne, na które Bóg nas zaprasza... Pomaga to dzieciom uczestniczyć w tajemnicy Zbawienia i ją przeżywać. Cała ta pedagogia jest na usługach WZROSTU ŁASKI, by ziarno złożone przez Ducha Świętego i przekazane przez chrzest św. wydało swój owoc.

Stawać się świadkami poprzez całe życie, uczestniczyć w dziele Miłości Bożej - KOŚCIELE

Z MARYJĄ « MATKĄ KOŚCIOŁA » pozwolić się prowadzić do upodobnienia w miłości do Jezusa.

Przygotowanie spotkania

WYCHODZĄC OD SŁOWA BOŻEGO:
- ożywionego przez Ducha Świętego
- oświeconego przez wiarę Kościoła
- otrzymanego w sercu modlitwy

1. Poszukiwanie osobiste lub w grupie dla prowadzących:
  • pomodlić się wspólnie do Ducha Świętego "Mistrza naszych wnętrz"
    « To, co pochodzi od Ducha Św., może być w pełni zrozumiane jedynia dzięki działaniu Ducha Św. »,
  • przeczytać indywidualnie lub razem po cichu lub na głos fragment Pisma Św.,
  • zanotować i podzielić się pierwszymi odkryciami. Zapisać lub powiedzieć to co uderza, lub zastanawia...
  • postawić pytania dotyczące tekstu: Kto? Gdzie? Kiedy? Dlaczego? Jak? Jakie są są sytuacje na początku i na końcu?
  • Umiejscowić tekst w kontekście. Co się dzieje tuż przed i tuż po tekście? Jaki jest kontekst?
  • Przeczytać miejsca paralelne w Ewangeliach synoptycznych (jeśli jest to możliwe). Zauważyć różnice, podobieństwa...
  • Pozwolić Słowu Bożemu nas oświecać, rozważać Go zgodnie z sercem i myslą Kościoła 
     – dać się oświecić dzięki przypisom i innym fragmentom biblijnym (ze Starego i Nowego Testamentu)  
     – poszukać w indeksie cytatów na końcu KKK, przepracowanego tekstu biblijnego, by poznać rozumienie tekstu przez Tradycję Kościoła. 
  • Pozwolić, by Słowo działało w naszych sercach. Po tym czasie dzielenia przeczytać raz jeszcze na głos ten tekst nie komentując go i pozwolić by przenikał nasze serca w czasie modlitwy w ciszy.
2. Poszukiwanie nakierowanane na przekaz dzieciom:
  • Jakie przesłanie damy dzieciom? Wziąć pod uwagę wiek dzieci i ich dojrzałość duchową. Umiejscowić spotkanie na drodze, którą postępujemy w danym roku i którą postępowaliśmy w latach poprzednich i będziemy w następnych.
  • Dobrze wyłowić centralne odkrycie, postawę duchową w życiu. Przypomnieć sobie różne etapy spotkania. Przyjęcie – Otwarcie serca – Uważne słuchanie i dzielenie się Słowem Bożym – Czas modlitwy w ciszy – Praktyczne zajęcia – Celebracja rozesłania
  • Jak je wyrazić by dotknęło serc słuchających? Co mówi bezpośrednio Słowo Boże? Poszukać jakie słowa muszą być uproszczone lub po prostu wytłumaczone.
  • Ważnym jest, by nie czytać od razu całego tekstu. Będzie on czytany po kawałku w czasie trwania spotkania. Prowadzący będzie regularnie zatrzymywał się i zadawał pytania dzieciom. Da im czas na zastanowienie się, dzielenie się między sobą, i w ten sposób będą oni postępować w zrozumieniu wiary.
    W czasie spotkania niektóre wersety Słowa Bożego są uwypuklone wizualnie. Prowadzący będzie wyczulony na danie dzieciom czasu, by mogły je czytać, modlić się nimi, zapamiętywać. W ten też sposób słowa te zostaną wyryte w ich sercach.
    Jaką pieśń, jaką muzykę wybrać, by mogły lepiej przyjąć do serca i zapamiętać usłyszane słowo? Wizualnie, piękno, harmonia... pomagają oddać głębię przybliżonej tajemnicy, ułatwiają poznanie znaczenia SACRUM. Jakie słowo, jaki zwrot, jakie obrazy, jakie sylwetki zostaną użyte?
  • W których momentach zostawić czas na uwewnętrznienie, na modlitwę osobistą lub wspólną? Zacząć zawsze momentem ciszy, by wezwać Ducha Świętego i przygotować serce na słuchanie. W czasie spotkania prowadzący zaproponuje chwile na modlitwę ze świadomością, że to Duch Święty działa. Pozostanie otwarty na Jego działanie w sercach dzieci.
  • Jak pomóc przenieść główne przesłanie w życie? Przypomnieć sobie najważniejsze: jeśli sam próbuję żyć tym przesłaniem, jeśli je przyjęłam i modliłam się, to zostanie ono dzieciom przekazane. Jakie konkretne zajęcia praktyczne zaproponować w związku z odkryciem dokonanym w czasie spotkania (rysunki, gry, zajęcia manualne ...). Jak pomóc dzieciom żyć na co dzień jako chrześcijanie (w domu, szkole ...), by stawały się świadkami w ich środowisku?
  • Jak zakończyć ten czas dzielenia i bycia razem w Kościele?
    Jak połączyć to wszystko z liturgią? Ze wspólnotą parafialną? Z intencjami na bieżący tydzień? Jak dosięgnąć tymi treściami rodziny?

Pedagogia duchowa

Zanim zacznie się mówić do dzieci, ważne jest:
  • Żeby prowadzący przygotował swoje nauczanie – opierając się na Słowie Jezusa, studiując i pogłębiając w modlitwie prawdę, którą ma przekazać. Od jego odkryć duchowych zależą w dużej części, odkrycia dzieci.
  • Żeby się modlił i był w relacji z Tym, którego głosi; jego świadectwo jest równie ważne jak jego słowo. Jeśli modlitwa jest niezbędna dla niego, stanie się taką również dla dzieci. 
  • Miejsce modlitwy– popiera ruch w stronę Boga i pozwala łatwiej Go spotkać. Prowadzący da dzieciom możliwość swobodnego udania się do tego miejsca… Nie będzie się wahał dołączyć samemu do ich modlitwy. To miejsce modlitwy może być również miejscem pogadanki, gdzie mówi się o Bogu. Kreatywność prowadzącego powinna je uczynić pięknym, nieustannie odnawianym według rytmu nauczania.
Pogadanka:
  • Pogadanka może się rozpocząć – kiedy dzieci są wystarczająco nauczone panować nad sobą i słuchać; kiedy pragną, w radości duchowej, usłyszeć nauczanie o Bogu. Żeby je uczynić uważnymi, używać to, co może wzbudzić ich zainteresowanie: tablice, obrazy, itd… Przygotować atmosferę przez to, co je uspokaja i prowadzi do milczenia wewnętrznego: muzykę, śpiewy, zapalone świece, itd…
  • Podczas pogadanki: niech język będzie prosty, precyzyjny i żywotny… niech za jednym razem będzie głoszona tylko jedna prawda. Ubóstwo wyrażeń odczuwane wobec prostoty i krótkości tekstu może zbijać z tropu, ale chodzi nie tyle o danie dziecku poznania intelektualnego, co o doświadczenia życia i miłości.
  • Rytm pogadanki musi być giętki, związany ze zdolnością odbioru dzieci, z wydarzeniami dorywczymi (aktualnymi), z czasem liturgicznym… Temat pogadanki może trwać tydzień, ale zostać wznowiony, każdego dnia, pod różnymi formami: dialogu z dziećmi, celebracji, pieśni, modlitwy w ciszy i osobistej, modlitw na głos, lub wspólnych (przy wykorzystaniu modlitw i psalmów proponowanych na każdą pogadankę).
  • Każda pogadanka zawiera: tekst bazowy, modlitwę, psalm, pieśni, kilka sugestii pedagogicznych, odniesienia do tekstów i teksty do medytacji przez prowadzącego.
Przebieg spotkania:
  • Przygotowanie – prowadzący wybiera odpowiedni moment, kiedy dzieci są spokojne i gotowe do słuchania; jeśli takie nie są uspokaja je mówiąc do nich łagodnie, uczulając je na ten moment ważny, kiedy będą słuchać mówiącego Boga. Dzieci udają się na miejsce modlitwy albo na miejsce nauczania, w ciszy, lub przy akompaniamencie muzycznym, albo przy melodii śpiewanej murmurando… Siadają na dywanie, albo na krzesełkach, ale w sposób, żeby sobie nie przeszkadzały.
  • Czas skupienia – zanim zacznie mówić, prowadzący modli się w ciszy; - jeśli dzieci nie umieją jeszcze się modlić, patrzą na niego, i to już jest modlitwa; - jeśli umieją się modlić, prowadzący zachęca je do proszenia z nim o pomoc Boga, żeby otrzymać Jego Słowo.
  • Słowo - tekst pogadanki
  • Czas odprężenia – Słowo raz otrzymane; czas odprężenia jest często konieczny; to może być pieśń, melodia grana na instrumencie (flet, ksylofon, gitara…), dialog z dziećmi, czy jeszcze wolne wyrażenie treści poprzez gest, słownie, lub w tekście modlitwy, czy psalmu, który odpowiada pogadance. Ten czas przygotowuje dzieci na skupienie, które następuje po nim.
  • Modlitwa w ciszy – ta modlitwa jest zasadnicza. Przyzwyczaja dziecko do czynienia ciszy, do wejścia w siebie, żeby pozwolić Bogu działać i otrzymać od Niego światło, które oświeci słowo usłyszane. Długość spotkania z Bogiem jest różna dla każdego dziecka i pozostawiona jego wolności.
  • Wypowiedzenie – kiedy dziecko skończyło się modlić, praca ręczna odpowiadająca pogadance może się rozpocząć: malowanie, decoupage, kolorowanie itd…
Przede wszystkim!
  • Niech prowadzący ma wielką cierpliwość – pomimo trudności pochodzących od dzieci, od ich sytuacji rodzinnej, od cywilizacji aktualnej…
  • Niech oprze się na rzeczywistości nadprzyrodzonej – i położy całą swoją nadzieję w działaniu Ducha Świętego…
  • Niech jego wiara spocznie – nie na mądrości ludzkiej, ale na mocy Bożej…
    Niech nie zapomina – że ziarno otrzymane na chrzcie św. przez dzieci jest pochodzenia boskiego; "ono kiełkuje i rośnie, on sam nie wie jak" (Mk 4,27) ono rośnie we dnie i w nocy… wystarczy tylko wspomagać jego działanie z wiarą, oraz czuwać nad nim z cierpliwością i miłością…